Artykuł przedstawia wyniki badań dotyczące związków między aktywnością fizyczną, objawami depresji oraz obrazem własnego ciała przeprowadzonych wśród studentów siedmiu uniwersytetów w Wielkiej Brytanii.


Od dawna wiadomo, że aktywność fizyczna jest związana z dobrym samopoczuciem i lepszym zdrowiem psychicznym. W ostatnich latach prowadzono wiele badań na temat roli aktywności fizycznej jako czynnika zapobiegającego lub wspomagającego radzenie sobie z objawami depresji. Wyniki tych badań nie były jednoznaczne. Część z nich wykazała, że aktywność fizyczna zmniejsza prawdopodobieństwo pojawienia się symptomów depresyjnych. Zwracano uwagę, że nawet 30 minut aktywności w ciągu tygodnia wpływa na polepszenie zdrowia psychicznego. Inne badania wykazały, że aktywność fizyczna nie chroniła przed pojawieniem się kolejnego epizodu depresji. Różnice w uzyskanych wynikach mogły wynikać z różnorodności badanych grup.


W aktualnych badaniach wzięło udział 3705 studentów. W badaniu wykorzystano kwestionariusz opisujący ich zdrowie, zachowania prozdrowotne, osiągnięcia akademickie, stopnie aktywności fizycznej (niska, średnia, wysoka), obraz własnego ciała (przeciętny, z nadwagą) oraz zastosowano zmodyfikowaną Skalę Symptomów Depresyjnych Beck’a (M-BDI). 
Uzyskane wyniki wykazały, że 12,4% i 33,1% studentów biorących udział w badaniu osiągało zalecany średni (przynajmniej 30 minut ćwiczeń 5 dni w tygodniu) i wysoki (przynajmniej 20 minut intensywnych ćwiczeń 3 dni w tygodniu) stopień aktywności fizycznej w ciągu tygodnia. Wyniki te są znacznie niższe niż osiągane przez studentów w USA, którzy uzyskiwali odpowiednio 39% średniej i 56% intensywnej zalecanej aktywności fizycznej.


Jeśli chodzi o symptomy depresyjne 20,6% studentów uzyskało znaczące klinicznie wyniki. Porównując je z wynikami osiąganymi przez osoby studiujące w Polsce i Bułgarii (około 40% studentek w Polsce i Bułgarii oraz 27% studentów w Polsce i 34% studentów w Bułgarii przejawia symptomy depresyjne) oraz w Danii i Niemczech (25 % studentek w obu krajach oraz 23% studentów w Niemczech i 12% studentów w Danii przejawia symptomy depresyjne) można zauważyć, że angielscy studenci przejawiają mniej symptomów depresyjnych niż ich rówieśnicy, zwłaszcza w krajach Europy Wschodniej.


Wyniki badań wskazują, że studenci aktywni fizycznie w stopniu średnim i wysokim rzadziej doświadczali klinicznie istotnych symptomów depresji (osiągali niższe wyniki w M-BDI), co potwierdza tezę, że brak aktywności fizycznej może być czynnikiem ryzyka w występowaniu objawów depresyjnych. Ponadto fizycznie aktywni studenci częściej uważali, że są zdrowi i mieli większą świadomość zdrowia.


Potwierdziła się również hipoteza mówiąca, że wystąpi silniejszy negatywny związek między depresją a aktywnością fizyczną u studentów z przeciętnym obrazem własnego ciała. U studentów spostrzegających siebie jako osoby z nadwagą ten związek był istotny tylko dla wysokich wyników w skali depresji. Taki rezultat może wynikać z faktu, że pozytywny wpływ aktywności fizycznej na depresję może ulegać obniżeniu przez zaburzony obraz własnego ciała w depresji.


Wnioski z przeprowadzonych badań potwierdziły, że aktywność fizyczna jest negatywnie związana z objawami depresji. Pozytywny wpływ ćwiczeń fizycznych na zdrowie psychiczne i samopoczucie powinien być podkreślany w promowaniu aktywności i zdrowego stylu życia. Problemy związane z zaburzeniami obrazu własnego ciała powinny być uwzględniane we wsparciu studentów z trudnościami psychicznymi. 
 

Źródło:

Walid El Ansari, Christiane Stock, Ceri Phillips, Andi Mabhala, Mary Stoate, Hamed Adetunji, Pat Deeny, Jill John, Shan Davies, Sian Parke, Xiaoling Hu, Sherrill Snelgrove, “Does the Association between Depressive Symptomatology and Physical Activity Depend on Body Image Perception? A Survey of Students from Seven Universities in the UK” [w:] International Journal of Environmental Research and Public Health. 8(2), 2011, pages 281-299.